Copyrights @ Journal 2014 - Designed By Templateism - SEO Plugin by MyBloggerLab

27/10/10

, , ,

‘Compartir lecturas’ en CulturaGalega.org

Moito choio e pouco tempo nestas últimas semanas para comentar acerca das XXII Xornadas de Banda Deseñada de Ourense, que se desenvolveron na primeira quincena de outubro (coa edición do número 17 do seu Fanzine, hoxe por hoxe a publicación galega máis lonxeva dedicada á BD, se ninguén o remedia), nin do Club de Lectura de Banda Deseñada que estou a coordinar na Biblioteca Nodal da Coruña. Da experiencia que está a supor este club de lectura parte a nova entrega da miña columna «Entre as viñetas» en CulturaGalega.org, titulada nesta ocasión «Compartir lecturas», e que pode lerse aquí.

21/07/10

, , ,

‘Novela gráfica’, en CulturaGalega.org

Hoxe sae publicada a miña nova columna «Entre as viñetas», que aparece aproximadamente cada dous meses dentro da área de opinión do portal CulturaGalega.org. Nestas últimas semanas lin o libro de Santiago García La novela gráfica, e, aínda que globalmente debo dicir que me decepcionou un pouco, a súa lectura absorbeume até tal punto que, se non o lin dunha soa sesión, foi por cuestións de tempo. A columna foi dalgunha forma orixinada, pois, pola lectura dese libro, aínda que non coa intención de criticalo, senón a de facer unha breve reflexión sobre o debate acerca da idoneidade desta denominación para algúns cómics.

Iso si, deixo caer nela un par de notas sobre as razóns do meu pequeno desencanto con esta obra. Á parte dalgunhas consideracións de partida coas cales non concordo (pero que non deixan de ser convencións que hai que fixar dalgún xeito como marco do estudo iniciado), as razóns veñen de que o libro centra a maior parte da súa argumentación na historia do cómic norteamericano, minimizando o compoñente europeo e sobre todo xaponés na concepción actual da banda deseñada; ademais, fai unha separación moi pouco precisa entre o cómic «de autor» e o «industrial», cando parece sinalar isto como unha das claves diferenciadoras da «novela gráfica», cousa que tamén me parece moi discutíbel (a calidade dunha obra non está directamente relacionada con esa «comercialidade», mais, se así for, non imos deixar de chamar novela a unha mala novela, nin filme a un mal filme). Con todo, recomendo a lectura do libro de Santiago García; a pesar desas carencias, hai que recoñecerlle o valor que supón o repaso que fai a boa parte da historia do cómic, buscando un ordenamento, unha lóxica interna entre as súas tendencias, recuperando algúns elos perdidos e tratando tamén de pór no seu sitio algúns elementos lixeiramente sobredimensionados, para tentar ofrecer algo de luz sobre un tema que aínda requirirá moitos estudos e investigacións.

Nesta ligazón poden consultarse as columnas anteriores de «Entre as viñetas», que, caio agora na conta, cobren xa cinco anos de colaboración continuada.

13/05/10

, ,

‘La nueva «cadena de valor» de la edición’ (castellano)

Como ya hice en otra ocasión, traduzco a castellano el texto de mi última columna, con un pequeño añadido a modo de actualización.

La nueva «cadena de valor» de la edición
HENRIQUE TORREIRO

Es preciso analizar los nuevos lugares de los intervinientes en el proceso editorial.

Lo único cierto de todo el asunto del advenimiento del libro digital es que nadie tiene claro cómo será realmente, cómo funcionará. Solo se sabe que es una evolución inevitable, y tarde o temprano también para el cómic. En este panorama, lo realmente útil es comprender bien el presente, para poder afrontar lo que vendrá. Aunque se hable mucho del contacto directo entre creador y lector, sin intermediarios, no debemos olvidar que en Internet hay siempre uno, como mínimo: las empresas suministradoras de los servicios, que no son precisamente neutras. Intermediarios va a haber, pero hay que buscar moderar su presencia hasta lo razonable.
    En la edición se necesita la figura del editor, un profesional que debe, primeramente, seleccionar con criterio las obras que ofrece, y, además, hacer que lleguen al público con la mejor de las calidades posibles, en los niveles técnicos y creativos. El editor puede también ser el promotor de una obra, y, en la mayoría de los casos, tiene una labor de revisión y afinación, incluso si hablamos de autores consagrados. Después, en el mercado tradicional, el editor tiene que poner en marcha una serie de mecanismos para que la obra pueda llegar al lector. Esto incluye todos los procesos relacionados con cualquier producto físico: fabricación, almacenaje, promoción, distribución; en algunos casos, con empresas que cobran un tanto fijo (la imprenta), y en otros, un porcentaje sobre las ventas (la distribuidora, la librería).
    De todo esto, hasta ahora, la participación sobre el precio de venta al público era —simplificando— del 10% para el autor (en algunos casos menos), el 30% para la librería (en grandes superficies más, hasta un 40%), el 20% para la empresa de distribución, y el resto para la editorial, que lógicamente tenía que cubrir todos los gastos de edición (imprenta, diseño y maquetación, promoción, etc.).

De lo físico a lo virtual
Con lo digital, en el libro deja de existir todo lo que tenía de producto físico. Pero, si es erróneo pensar que desaparece la intermediación, también lo es intentar reproducir exactamente los mismos esquemas tradicionales, incluida la proporción de los intervinientes en el proceso de producción. El editor tiene muchas labores que son idénticas a las de un libro analógico, pero no algunas de las cargas que lo encarecen; librería y distribuidora, por su parte, pasan a ser plataformas tecnológicas (si no una sola), con unos costes técnicos iniciales y de mantenimiento, pero muchísimo menos gasto de personal y nada del de transporte. Por eso, que las empresas quieran operar en el ámbito digital con los mismos márgenes del libro tradicional está nítidamente fuera del sentido común.
    De esta forma, parece haber consenso en que los precios de los libros deberían ser más económicos, porque soportan menos costes reales, pero también debería estar claro que de ese precio el autor ha de obtener un mayor margen. Algunas organizaciones de creadores están reclamando el 30%, sin descartar cifras mayores según el caso. Es cierto que, de momento, el negocio del libro digital es muy pequeño, pero todo indica que no va a dejar de crecer exponencialmente, y llegará a ser parte importante de los ingresos de un autor. Hay editoriales que en los últimos años incluyeron en los contratos que la versión electrónica quedase pagada por el precio de la edición en papel. Corresponde a los autores no firmar nuevos documentos con ese tipo de cláusulas. Y, tal y como están las cosas, exigir que, de momento, los contratos para lo digital no duren más que uno o dos años, mientras no se aclare la situación.

[Addenda: Leo en prensa, después de redactado el artículo, que la plataforma formada por los grandes grupos editoriales españoles, Libranda, prevé un descuento del 30% en el PVP de los libros digitales con respecto a sus versiones en papel, y un margen del 20% para derechos de autor. Aunque me da la impresión de que estas cifras distan de ser definitivas —y es seguro que quedan por delante muchos meses, quizá años, de cambios, esperemos que en positivo—, por lo menos comienzan a ponerse datos sobre la mesa acerca de un tema en el que hasta ahora lo que ha predominado es la incertidumbre.]
, ,

‘A nova «cadea de valor» da edición’, en CulturaGalega.org

Onte saíu publicada a nova entrega da miña columna «Entre as viñetas», en CulturaGalega.org, e nela volvín de novo co tema da edición e o libro dixital. Supoño que moitos lectores considerarán unha praga todos estes artigos sobre un tema que hoxe por hoxe parece absolutamente minoritario, cando non unha excentricidade; porén, non está de máis lembrar que (por algo será) é o que trae de cabeza a editoriais grandes e pequenas nos últimos tempos —e, por exemplo, hoxe descubro que desde a plataforma para o libro electrónico creada polos grandes grupos editoriais españois anuncian un 20% de dereitos de autor para a edición dixital, o que xa é un avance, aínda que seguro que tímido—. Malia que miremos cara a outro lado, todo está a cambiar a un ritmo frenético, e hai que dicir que precisamente os autores, por propio interese, non poden manterse á marxe do asunto como se a cousa non fose con eles.
A columna —que a todo isto fai a número 30— pode lerse aquí; e se a alguén lle interesan as anteriores, pode consultalas todas nestoutra ligazón.

26/03/10

O Cineclube

Onte acabou, e con verdadeiro éxito —estanse superando normalmente as 150 persoas en cada filme— o primeiro trimestre do ourensán Cineclube Padre Feijoo: dez películas repartidas en tres ciclos, onde coma sempre se procurou abranguer todo tipo de temáticas e procedencias dentro do cinema internacional actual. 

Agora que teño que colaborar co Cineclube desde lonxe non desfruto da ‘parte boa’ de organizar estas cousas: ver o resultado, comprobar a aceptación do público..., e, naturalmente, ver os filmes en pantalla grande. Son xa case quince anos de colaboración —que, poñámonos en plan histórico, comezou en outubro de 1995, cando se reactivou o Cineclube despois dunha crise que o tivera parado por uns meses—, e a miña intención é seguir aí mentres poida, cos labores habituais: coordinación da programación, elaboración dos materiais publicitarios, prensa, follas de proxección...


Nesta galería de Picasa —que acolle os gráficos do weblog do Cineclube— poden verse resumidos os tres últimos anos de programación en imaxes (no que se refire ás películas proxectadas; da actividade en si poucas imaxes hai, salvo algunhas fotos persoais como as tomadas por Jorge M. de la Calle ou algunha que outra aparecida na prensa). [As imaxes relativas á programación desde 2000 até 2007 estaban na antiga web do Cineclube, aloxada en Geocities, que deixou de dar servizo definitivamente hai uns meses; o material non está perdido, e quizá algún día o recuperemos para a rede.]


O Cineclube é unha actividade modesta —diríamos que «de mínimos»—, que nunca sairá en ningunha revista de tendencias, pero sigo a pensar que é moi necesaria: fomentar o amor polo cinema, no seu sentido máis amplo, e ofrecer programación ao longo do ano, e non concentrada en pílulas xigantescas —agora que parece que todo é invadido polo formato ‘festival’, que sería o equivalente á sobreinformación nos medios de comunicación—. Ademais, trátase de actividade cultural ‘testada’ in situ, cos seus organizadores sentados como parte do público, un detalle máis importante do que parece. 

Podo dicir que a miña experiencia como afeccionado ao cinema sería moi diferente sen a achega do cineclubismo, sen o pouso que deixaron as xoias —en moitos casos insospeitadas— que encontrei ao longo destes anos na pantalla grande do Cineclube. E digo isto como espectador, xa que, a pesar de eu actuar como programador, as experiencias eran tan novas para min como podían selo para calquera dos demais: cos nosos medios en raras ocasións podía ter eu visto o filme con anterioridade (os organizadores tentamos buscar unha programación a partir de referencias externas, pero na maior parte dos casos son apostas sen rede; por iso, algunha vez tamén nos levamos chascos). 

Á parte da experiencia de participar na organización —pasar por situacións tan variadas como vender as entradas ou aprender a usar proxectores sen dúbida cambia a percepción das cousas—, hai algo especial en boa parte das sesións do Cineclube. Quédanme gravados na memoria algúns momentos de felicidade producidos por certos filmes, e moitos deses momentos están indisolubelmente unidos á desconxuntada sala do salón de actos da Biblioteca Pública de Ourense —cos seus incómodos asentos, a súa pantalla medio torta e o seu proxector de luminosidade máis que mellorábel—. Pode estar isto relacionado cunha imprecisa noción de privilexio por ver obras case esquecidas, e especialmente por ollalas na súa forma primixenia, sen intermediarios, tal e como saen do filme de celuloide ao ser atravesado pola luz. E, ao contrario que nas salas de cinema comercial —tan atadas hoxe á inmediatez das estreas do momento—, facelo fóra de calquera marco temporal, velas suxeitas só pola substancia que teñen como obras, mantida en moitos casos intacta ou mesmo amplificada co paso dos anos.

03/03/10

, ,

‘Editar en tempos de mudanzas’, nova columna en CulturaGalega.org

Había xa demasiado tempo que non actualizaba o blog —nos parámetros temporais da internet, unha eternidade—, e hoxe é un día inmellorábel para facelo, dado que apareceu a miña nova columna de opinión en CulturaGalega.org, que pode lerse aquí. 

Continúo nela co tema da edición, analizando brevemente como está a funcionar o mercado do libro, cunhas políticas que sen esaxerar poderiamos cualificar de suicidas. Creo que quen teña estado en contacto co mundo das editoriais coincidirá comigo en que, fronte a toda a parte tan apaixonante de crear un libro, que depende dos autores, pero tamén dos editores (entendidos non só como elemento empresarial senón como equipo creativo: coordinación, revisión, deseño...), está a parte frustrante da súa distribución (que non é culpa só das distribuidoras, senón de todos os que interveñen no proceso, especialmente os grandes grupos editoriais e as súas maquinarias): tanto é así que moitos libros morren case sen poderen nacer, a pesar do esforzo investido neles. Isto, naturalmente, tamén ocorre coa banda deseñada.

Por se a alguén lle interesa, todas as miñas columnas anteriores poden lerse nesta ligazón.